ΟΛΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ LOGISTICS

Με τη χρήση πλοίων μεγάλης χωρητικότητας, όπως είναι για παράδειγμα το νέο θηρίο της Maersk Line (στη φωτό) με χωρητικότητα 18.000 TEUs, ελαχιστοποιείται το κόστος καυσίμων, κεφαλαίου και εργατικού κόστους ανά εμπορευματοκιβώτιο.

ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩ-ΤΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Ημερομηνία Δημοσίευσης: 27/01/2014

 

Άρθρο της Μαρίας Τσουβαλά, Sales Representative, SeaGo Line*

 

Η εμπορευματοκιβωτιοποίηση (containerization) έχει φέρει επανάσταση στο διεθνές εμπόριο, με αποτέλεσμα τεράστιες βελτιώσεις στην αποδοτικότητα. Η άνθηση της ναυτιλίας μπορεί να συνεχιστεί, ενώ τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν ήδη μπει σε τροχιά ανάκαμψης και δείχνουν ότι είναι ο πρώτος τομέας της ναυτιλίας που εξέρχεται απ’ την οικονομική κρίση.

Το τροποποιημένο πετρελαιοφόρο Ideal X ξεκινά στις 26 Απριλίου 1956 από το Newark του New Jersey, μεταφέροντας 58 ρυμουλκούμενα (εμπορευματοκιβώτια) φορτωμένα με ειδικό εξοπλισμό στο κατάστρωμά του. Η εμπορευματοκιβωτιοποίηση (containerization) γεννιέται. Η παγκοσμιοποίηση έχει σαλπάρει. Ο συγκεκριμένος τρόπος μεταφοράς οδήγησε σε σημαντική μείωση του κόστους και υποστήριξε την τεράστια αύξηση του διεθνούς εμπορίου.

Πενήντα επτά χρόνια μετά, το θαλάσσιο εμπόριο αυξάνεται με ακόμα μεγαλύτερους ρυθμούς, καθώς αποτελεί την πιο οικονομική λύση για τη μεταφορά μεγάλου όγκου προϊόντων, τα οποία συνήθως είναι μεγάλης, μέσης και χαμηλής αξίας.

 

Θετικές προοπτικές

Σε γενικότερο πλαίσιο, θεωρείται πως η οικονομική κρίση συνέβαλε στην εμφάνιση σημαντικής ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στον κλάδο των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Παρ’ όλα αυτά όμως, οι προοπτικές για το παγκόσμιο εμπόριο και τον όγκο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων είναι θετικές. Παρά την οικονομική ύφεση και την αβεβαιότητα, η παγκόσμια αξία συναλλαγών αναμένεται να αυξηθεί. Πρόσφατες προβλέψεις του όγκου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων παρουσιάζουν ελκυστικά ποσοστά ανάπτυξης που λαμβάνουν χώρα μέσα στα επόμενα έτη (πίνακας 1).

Η παγκόσμια χωρητικότητα αναμένεται να αυξηθεί, και η πλεονάζουσα χωρητικότητα θα καλυφθεί από την αύξηση του μεριδίου των εμπορευματοκιβωτίων στο μείγμα μεταφοράς, καθώς αυτά διασφαλίζουν ελεγχόμενες συνθήκες (σύμφωνα με τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας) και τείνουν να προτιμούνται από τις περισσότερες επιχειρήσεις. Το εμπορευματοκιβώτιο (container) είναι μια διεθνώς τυποποιημένη συσκευασία, στην οποία τα εμπορεύματα μπορούν να αποθηκευτούν με ασφάλεια και να μεταφερθούν. Είναι σχεδιασμένο για την πιο αποτελεσματική χρήση του χώρου και για κάθε είδους μεταφορά, οδικώς, σιδηροδρομικώς ή δια θαλάσσης.

Τα πλεονεκτήματα των εμπορευματοκιβωτίων είναι η μεγάλη χωρητικότητα φορτίου, η ταχεία και αποτελεσματική μεταφορά εμπορευμάτων και προμηθειών, καθώς και η υψηλή πιθανότητα της διαθεσιμότητάς τους, λόγω του μεγάλου αριθμού των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο. Η μεταφορά με container συμβάλλει επίσης στην ασφάλεια του φορτίου, ενώ μειώνει τον κίνδυνο κλοπής και ζημιάς του καθώς και το κόστος διακίνησής του.

Τάσεις για το μέλλον

Ας εξετάσουμε όμως ποιες είναι οι τάσεις στον κλάδο των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και πώς μπορούν οι μεταφορείς να επιβιώσουν και, ακόμα καλύτερα, να επωφεληθούν από την τρέχουσα οικονομική κατάσταση. Το πιο σημαντικό για τους μεταφορείς πλέον είναι να έχουν σαφείς και διακριτές στρατηγικές θέσεις στην αγορά. Οι πιο σημαντικοί παράγοντες για τη βιωσιμότητά τους είναι η ελαχιστοποίηση του κόστους και η επίτευξη κέρδους. Αυτό μπορούν να το επιτύχουν:

* Με τη χρήση πλοίων μεγάλης χωρητικότητας, όπως είναι για παράδειγμα τα Triple-E πλοία της Maersk Line με χωρητικότητα 18.000 TEUs, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος καυσίμων, κεφαλαίου και εργατικού δυναμικού ανά εμπορευματοκιβώτιο. Η τεράστια χωρητικότητά τους επιτρέπει τη μεταφορά όσο το δυνατόν περισσότερων εμπορευματοκιβωτίων με τη μικρότερη δυνατή κατανάλωση καυσίμων και με την ελάχιστη δυνατή έκλυση CO₂. Αυτό, σε συνδυασμό με το μέγεθός τους και το πρωτοποριακό σύστημα ώθησης που τα πλοία αυτά χρησιμοποιούν, αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα βελτίωσης της απόδοσης σε οικονομίες κλίμακας, δημιουργώντας νέα στάνταρ στην παγκόσμια ναυτιλία.

Το κοντέινερ έγινε το σύμβολο μιας νέας εποχής εμπορίου στις ναυτιλιακές γραμμές όλου του κόσμου.

* Με τη βελτιστοποίηση/απλοποίηση του δικτύου τους. Οι μεταφορείς μπορούν να επιλέξουν να καλούν για παράδειγμα λιγότερα λιμάνια (port simplification) μειώνοντας το κόστος τους. Η βελτιστοποίηση του δικτύου αυξάνει τα έσοδα, μειώνει τα λειτουργικά έξοδα και μεγιστοποιεί την αποδοτικότητα. Πολύ συχνά η σχεδίαση δικτύου υστερεί σε αναλυτική αυστηρότητα, και συνεπώς είναι πιθανό κάποιες εμπορικές αποφάσεις να είναι εσφαλμένες. Επιπλέον, συνήθως παίρνει αρκετό χρόνο να φανεί ότι ένα συγκεκριμένο δίκτυο δεν είναι επικερδές και να ληφθούν διορθωτικά μέτρα.

* Με τη χρήση περισσότερων πλοίων σε συγκεκριμένο δίκτυο, έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί η χρηστικότητά τους και να μειωθεί το κόστος των καυσίμων, με πλεύση στη χαμηλότερη δυνατή ταχύτητα (slow steaming). Το μέτρο αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στο κόστος ανά εμπορευματοκιβώτιο και είναι επίσης ένας τρόπος να χρησιμοποιηθούν περισσότερα στοιχεία του ενεργητικού βραχυπρόθεσμα. Η τεχνολογία των νέων πλοίων υποστηρίζει την πλεύση σε χαμηλότερη ταχύτητα. Πιο αναλυτικά, η ταχύτητα των πλοίων μειώνεται επιτρέποντας τη χρήση περισσότερων πλοίων σε κάθε δίκτυο, ώστε να διατηρηθεί η συχνότητα των αναχωρήσεων/αφίξεων. Με αυτό τον τρόπο μειώνεται το κόστος διατήρησης των πλοίων στα λιμάνια, αφού αυτά χρησιμοποιούνται, και επιτυγχάνεται και εξοικονόμηση καυσίμων.

* Με τα ναυλοσύμφωνα ορισμένου χρόνου, τα οποία προσφέρουν πλεονεκτήματα κόστους υπό τις σημερινές συνθήκες της αγοράς. Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, όπου όλα είναι ρευστά, υπάρχει χώρος για διαπραγματεύσεις· επομένως είναι η κατάλληλη περίοδος για τους μεταφορείς να εκμεταλλευτούν το γεγονός αυτό και να μειώσουν περαιτέρω το κόστος τους.

* Με στρατηγικές συμμαχίες. Αρκετοί μεταφορείς ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αποκτήσουν οικονομίες κλίμακας, χρησιμοποιώντας αποτελεσματικά τη χωρητικότητα του πλοίου και προσφέροντας πιο ανταγωνιστικές τιμές. Οι λειτουργικές συμμαχίες αφορούν δύο ή περισσότερους μεταφορείς που συνεργάζονται εκμεταλλευόμενοι από κοινού τα πλοία τους, ναυλώνοντας, ανταλλάσσοντας ή εκμεταλλευόμενοι από κοινού το διαθέσιμο χώρο των πλοίων. Η συνεργασία γίνεται με στόχο τη βελτίωση της συχνότητας των υπηρεσιών και/ή τη μείωση των κεφαλαιουχικών δαπανών. Η δυνατότητα βελτίωσης του επιπέδου των υπηρεσιών χωρίς πρόσθετες επενδύσεις σε εξοπλισμό είναι ένα ισχυρό κίνητρο που ενθαρρύνει τη δημιουργία λειτουργικών συμμαχιών, οι οποίες εστιάζουν κυρίως στη διατήρηση της λειτουργικής απόδοσης των υπηρεσιών. Οι μεταφορείς που συμμετέχουν στις λειτουργικές συμμαχίες δεν χρειάζεται απαραιτήτως να συμφωνήσουν σε κάποιον κοινό στόχο. Στην πραγματικότητα, κάθε μέλος δύναται να εξυπηρετεί τους δικούς του μακροπρόθεσμους στόχους.

Συνοψίζοντας, αυτό που έχει σημασία είναι το μείγμα των στρατηγικών στοιχείων, όπως η σύνθεση του στόλου, ο σχεδιασμός του δικτύου, καθώς και οι οικονομίες κλίμακας. Η ανάπτυξη κατάλληλης στρατηγικής απαιτεί υψηλής ποιότητας ενημέρωση. Η προσέλκυση πελατών είναι ο κύριος στόχος, και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της αποτελεσματικότητας, της ευελιξίας και της ευκολίας στην καθημερινή επαφή μαζί τους. Είναι η καλύτερη στιγμή χρονικά για τους μεταφορείς να βελτιώσουν τις διαδικασίες και τη διαφάνεια στη συνεργασία με τους πελάτες τους.

H Ελλάδα, χώρα με δυνατότητες εξαγωγών και με σημαντικά βελτιωμένο λιμάνι, πρέπει να κινηθεί ταχύτερα προς τη μεταφορά προϊόντων με κοντέινερ, η οποία μεταφορά –πέρα από το χαμηλότερο κόστος– τηρεί τις απαραίτητες συνθήκες υγιεινής και εγγυάται την ασφάλεια του φορτίου.

Επενδύσεις, υποδομές & εξαγωγές

Πέρα όμως από τη βιωσιμότητα των μεταφορέων, πρέπει να γίνουν σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές κάθε χώρας για την περαιτέρω ανάπτυξη της μεταφοράς με container. Αυτό σημαίνει βελτίωση των εγκαταστάσεων φόρτωσης και εκφόρτωσης στους λιμένες, αύξηση της χωρητικότητας και της δυναμικότητάς τους, αλλά και σοβαρή βελτίωση των μεταφορικών υποδομών, προκειμένου τα προϊόντα να προωθούνται γρήγορα και αποτελεσματικά προς τους τελικούς τους προορισμούς.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, μετά την ιδιωτικοποίηση μέρους του λιμανιού του Πειραιά και τη βελτίωση των υποδομών, έχουμε παρατηρήσει μια τάση αύξησης των κινήσεων των εμπορευματοκιβωτίων. Συγκεκριμένα, στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας μας καταγράφηκε το 2011 άνοδος της τάξης του 73,5% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, φτάνοντας τα 1.188.100 εμπορευματοκιβώτια (έναντι 684.900 το 2010), και συνεχίστηκε με ακόμη πιο εντυπωσιακή αύξηση το 2012. Σύμφωνα με τα στοιχεία της COSCO Pacific, η κίνηση των εμπορευματοκιβωτίων στον τερματικό σταθμό φορτοεκφόρτωσης και μεταφόρτωσης της προβλήτα ΙΙ στον Πειραιά ανήλθε τους πρώτους πέντε μήνες του 2012 σε 874.600 κοντέινερ, ενώ καταγράφτηκε εντυπωσιακή αύξηση διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων κατά 98,4% για το οκτάμηνο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2012 συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα το 2011.

Εξετάζοντας τις αλλαγές στο εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας παρατηρούμε μια τάση για εξωστρέφεια, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις ή επαγγελματίες βρίσκονται στο στάδιο της διεθνοποίησης της δραστηριότητάς τους. Οι εξαγωγές αποτελούν μονόδρομο για την επιβίωση των ελληνικών επιχειρήσεων και για την ελληνική οικονομία συνολικότερα. Πολύ σημαντική είναι η ανάκτηση της χαμένης ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και η καλλιέργεια μιας κουλτούρας εξωστρέφειας. Εξαγωγές σημαίνει διεθνή ανταγωνισμό από χώρες με χαμηλότερο πολλές φορές κόστος παραγωγής.

Παρ’ όλα αυτά, λόγω της κρίσης παρουσιάζεται μια μεγάλη ευκαιρία για τις ελληνικές εταιρείες. Η ζήτηση για εξαγωγή επηρεάζεται από τις αποφάσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας των παραληπτών που μπορεί να στραφεί στην αναζήτηση εταίρων σε περιοχές όπου το κόστος εργασίας μπορεί να είναι υψηλότερο από ό,τι στην Ασία, για παράδειγμα, αλλά ο χρόνος μεταφοράς είναι μικρότερος. Η στρατηγική του nearshoring έχει υιοθετηθεί από πολλές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, κυρίως για να καλύψει τις ανάγκες ευαίσθητων στο χρόνο φορτίων, με σημαντικό αντίκτυπο στη ναυτιλία.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η συνολική αξία των εισαγωγών - αφίξεων, χωρίς τα πετρελαιοειδή, κατά το δωδεκάμηνο Φεβρουαρίου 2012 - Ιανουαρίου 2013 παρουσίασε μείωση 4,6% σε σύγκριση με το αντίστοιχο δωδεκάμηνο Φεβρουαρίου 2011 - Ιανουαρίου 2012. Η συνολική αξία των εξαγωγών - αποστολών, χωρίς τα πετρελαιοειδή, κατά το δωδεκάμηνο Φεβρουαρίου 2012 - Ιανουαρίου 2013 παρουσίασε αύξηση 3,9% σε σύγκριση με το αντίστοιχο δωδεκάμηνο Φεβρουαρίου 2011 - Ιανουαρίου 2012.

 

Κοντέινερ παντού!

Οπουδήποτε και αν βρίσκεται κάποιος, αν παρατηρήσει γύρω του θα δει κάπου ένα εμπορευματοκιβώτιο, σε τρένο, σε πλοίο ή σε φορτηγό. Τα εμπορευματοκιβώτια αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η σύγχρονη εποχή της εμπορευματοκιβωτιοποίησης, που ξεκίνησε πριν από περίπου εξήντα χρόνια, έφερε την επανάσταση στη διακίνηση των αγαθών.

Πάνω από το 90% των μη χύδην μεταφερόμενων αγαθών κινείται με εμπορευματοκιβώτια. Τα μεγαλύτερα πλοία μπορούν να μεταφέρουν 18.000 TEUs. Η τυποποίηση των μεγεθών των εμπορευματοκιβωτίων επέτρεψε την ευκολία της μετακίνησης τους μεταξύ των εθνών και επιτάχυνε την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου.

Με ένα εμπορευματοκιβώτιο μπορούν να διακινηθούν σχεδόν τα πάντα. Και η Ελλάδα, όντας μια χώρα με δυνατότητες περαιτέρω αύξησης της εξαγωγής από αυτή που ήδη παρατηρείται τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά και με τη σημαντική βελτίωση του λιμανιού, το μόνο που έχει να κάνει είναι να κινηθεί ταχύτερα προς αυτό τον τρόπο μεταφοράς προϊόντων, που πέρα από το χαμηλότερο κόστος τηρεί τις απαραίτητες συνθήκες υγιεινής και εγγυάται την ασφάλεια του φορτίου.

 

*   Η Μαρία Τσουβαλά είναι απόφοιτος του τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΑΣΟΕΕ) και κάτοχος τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών MSc Μάρκετινγκ και Επικοινωνία με Νέες Τεχνολογίες του ιδίου πανεπιστημίου. Έχει εργαστεί στον ΟΤΕ και στη SONY HELLAS ως υπάλληλος εξυπηρέτησης πελατών και υποστήριξης πωλήσεων. Στη MAERSK εργάζεται από το 2010 στο τμήμα sales support, και από τον Απρίλιο του 2011 ως sales representative στην εταιρεία SeaGo Line του ίδιου ομίλου.

 

 

ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ

ΕΠΙΣΗΜΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (Ε.Β.Ε.Π.) τοποθετώντας τον ναυτιλιακό κλάδο μεταξύ των πρωταρχικών του στόχων ανακοίνωσε ότι σε συνεργασία με το Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχα...

ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Ε.Ε.ΣΥ.Μ. ΜΕ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

Σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα πραγματοποιήθηκαν στις 7 Αυγούστου οι συναντήσεις αντιπροσωπείας της Διοίκησης του Ελληνικού Επιμελητηριακού Συνδέσμου Μεταφορών (Ε.Ε.ΣΥ.Μ.) με τον κ. Ιωάννη Πλακιωτάκη, Υπο...

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ "L&M" Ο ΝΕΟΣ Γ.Γ. ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Ένας άνθρωπος με μεγάλη γνώση στα θέματα Δημόσιας Διοίκησης, πολυετή παρουσία στο χώρο της Εμπορικής Ναυτιλίας και ισχυρή συμμετοχή στις ακαδημαϊκές εξελίξεις τοποθετήθηκε στη θέση του γ.γ. Ναυτιλίας ...

Κλείσιμο [X]